404-pagina's herkennen en oplossen.

Wat is een 404 en wanneer is hij erg?

Een 404 is een HTTP-statuscode die "Not Found" betekent: de server kan de gevraagde pagina niet vinden. De bezoeker krijgt een foutpagina in plaats van de content die hij verwachtte. Dat gebeurt als een URL is verwijderd, hernoemd of verkeerd getypt.

Belangrijk om nuchter over te zijn: niet elke 404 is een probleem. Een oude URL die nooit verkeer of links had, mag prima een 404 geven. Google verwacht dat het web verandert en straft een site niet voor het bestaan van 404's op zich.

Een 404 wordt pas een probleem in drie gevallen: als er nog interne links naar wijzen, als er backlinks van andere sites op binnenkomen, of als de pagina nog verkeer of ranking had. Dan verlies je bezoekers en lekt er SEO-waarde weg die je met een 301 redirect had kunnen behouden.

Hoe herken je 404's op je site?

Je vindt 404's niet door te wachten tot een klant klaagt. Er zijn een paar betrouwbare bronnen die ze structureel aan het licht brengen. Gebruik ze naast elkaar, want elk toont een ander deel.

• Google Search Console: onder Pagina's zie je URL's met de status "Niet gevonden (404)". Dit toont wat Google zelf tegenkomt. Zie Search Console gebruiken.
• Een crawltool: een crawler loopt je hele site na en meldt elke interne link die naar een 404 wijst. Dit vindt de kapotte links die bezoekers echt raken.
• Je analytics: veel analyticspakketten kunnen 404-pagina's als aparte gebeurtenis tracken, zodat je ziet welke foutpagina's daadwerkelijk bezocht worden.
• Je serverlogs of hosting-paneel: tonen ruwe 404-verzoeken, inclusief die van bots en verouderde externe links.
• Een backlinktool: laat zien of externe sites naar inmiddels verwijderde pagina's linken. Die 404's wil je zeker herstellen.

Pas op voor soft 404's

Een soft 404 is verraderlijker dan een echte 404. Het is een pagina die inhoudelijk "niet gevonden" zou moeten zijn, maar toch een statuscode 200 ("OK") teruggeeft. De bezoeker ziet bijvoorbeeld een lege categoriepagina of een tekst als "Geen resultaten", terwijl de server tegen Google zegt dat alles in orde is.

Het probleem: Google merkt dat er geen echte inhoud staat en behandelt de pagina alsnog als foutief, maar jij ziet in je 404-overzicht niets. Search Console meldt soft 404's apart onder de indexeringsrapporten. Los ze op door de pagina een echte statuscode te geven: een 404 als er niets is, of een 301 als er een alternatief bestaat.

Een klassiek voorbeeld van een soft 404 is het standaard "alles naar de homepage" redirecten van verwijderde pagina's. Google ziet een homepage die niets met het oorspronkelijke onderwerp te maken heeft, en markeert de redirect als soft 404.

Wanneer redirecten en wanneer laten?

De kernvraag bij elke 404: is er een relevant alternatief? Het antwoord bepaalt wat je doet. Hanteer deze aanpak per situatie.

Wel een alternatief: 301

Bestaat er een vergelijkbare of opvolgende pagina, dan stuur je de oude URL met een 301 door naar dat alternatief. Een uitverkocht product naar de categorie, een oude blog naar de nieuwe versie. Zo behoud je bezoekers en SEO-waarde.

Geen alternatief: nette 404 of 410

Is er echt niets relevants, forceer dan geen kunstmatige redirect. Laat de URL een nette 404 geven, of een 410 ("Gone") als je Google expliciet wilt vertellen dat de pagina definitief weg is. Dat is eerlijker en voorkomt soft 404's.

Kapotte interne link: link herstellen

Als de 404 ontstaat door een verkeerde interne link (typefout, oude slug), repareer je de link zelf in plaats van een redirect toe te voegen. Minder ballast, schonere site.

Bouw een 404-pagina die helpt

Hoe zorgvuldig je ook bent, er blijven altijd bezoekers die op een 404 landen: een oude bookmark, een typefout, een verlopen link. Een goede 404-pagina vangt die bezoeker op in plaats van hem te laten vertrekken.

Een nette 404-pagina legt vriendelijk uit dat de pagina niet bestaat, en biedt direct een weg vooruit. Belangrijk: de pagina moet wél een echte 404-statuscode teruggeven, ook al ziet hij er mooi uit. Anders wordt het een soft 404.

• Een duidelijke, menselijke uitleg: "Deze pagina bestaat niet meer", geen technische foutcode als enige tekst.
• Een zoekbalk: zodat de bezoeker zelf kan vinden wat hij zocht.
• Links naar je belangrijkste pagina's: homepage, diensten, contact, populaire artikelen.
• Je huisstijl: een 404 in de stijl van je site voelt minder als een doodlopende weg.
• Een echte 404-statuscode: mooi ogen mag, maar de server moet 404 melden, niet 200.

Praktijkvoorbeeld: 404's opruimen

Neem een MKB-site die na een jaar rommelen 60 URL's met een 404-status in Search Console heeft staan. Zo pakken we dat aan.

Stap 1: exporteer de 404-lijst uit Search Console en draai een crawl om te zien welke 404's nog interne links of verkeer hebben.

Stap 2: sorteer op prioriteit. De 15 URL's met backlinks of resterend verkeer eerst, de rest daarna.

Stap 3: voor elke prioriteits-URL beslis je: 301 naar een relevant alternatief, of link herstellen. In dit voorbeeld bleken 20 van de 60 een goed alternatief te hebben.

Stap 4: de overige 40 URL's hadden geen alternatief en geen verkeer. Die laat je bewust als nette 404 staan, geen kunstgrepen.

Resultaat: de kapotte interne links zijn weg, de waardevolle URL's behouden hun verkeer via 301, en je 404-overzicht is opgeschoond tot alleen onschuldige gevallen. Reken op enkele uren werk voor een site van dit formaat.

Veelgemaakte fouten en onderhoud

404's zijn geen eenmalige klus. Elke keer dat je een pagina verwijdert of een slug wijzigt, kan er een nieuwe ontstaan. Neem daarom een korte controle mee in je onderhoudsritme, bijvoorbeeld eens per kwartaal.

• Alles standaard naar de homepage redirecten: veroorzaakt soft 404's en verspilt SEO-waarde. Wijs relevant of laat een nette 404 staan.
• 404's negeren die backlinks hebben: dat is weggegooide autoriteit. Herstel die met een 301.
• Een mooie 404-pagina met statuscode 200: dat is een soft 404. De code moet écht 404 zijn.
• Nooit meer controleren na een migratie: nieuwe 404's ontstaan sluipenderwijs. Plan een kwartaalcheck.
• Interne links laten staan die naar 404's wijzen: die stuur je bezoekers en Google recht op een dood spoor.

Een 404 is geen straf van Google, maar een gemiste kans. De vraag is nooit "heb ik 404's?" maar "welke 404's hadden nog verkeer of links, en heb ik die opgevangen?"